ဆႏၵျပ သတင္းမ်ား ေအာက္တုိဘာ
၀၄ ၊ ၂၀၁၂
ေရႊဂက္စ္ ပိုက္လိုင္း စီမံကိန္း ရပ္ထားေရး ျပည္တြင္း ၁၂ ဖြဲ႔ ေတာင္းဆို
ျမန္မာ-တ႐ုတ္ ေရႊသဘာ၀ ဓာတ္ေငြ႔ပိုက္လိုင္း၊ ေရနံပိုက္လိုင္း စီမံကိန္းႏွင့္ ပတ္သက္၍ ျမန္မာျပည္သူတို႔၏ သေဘာထား ထုတ္ျပန္ခ်က္ဟူေသာ အခ်က္ ၇ ခ်က္ျဖင့္ ဂက္စ္ပိုက္လိုင္း စီမံကိန္း ရပ္ဆိုင္းထားေရး ေအာက္တိုဘာလ ၁ ရက္ေန႔ ေန႔စြဲျဖင့္ ေၾကညာခ်က္၌ သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္ပ်က္စီးမႈ၊ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈ၊ စီမံကိန္းႏွင့္ပတ္သက္၍ ဘ႑ာေငြကိစၥတို႔ ပြင့္လင္းျမင့္သာမႈ မရွိျခင္းတို႔အား ေထာက္ျပ ေ၀ဖန္ထားသည္။
ေက်ာက္ျဖဴၿမိဳ႕နယ္ရွိ စီမံကိန္းမ်ားအနက္ အမ်ားစုမွာ ၿပီးစီးလုနီးပါးရွိေနၿပီး ရခိုင္႐ုိးမႏွင့္ ရွမ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္းရွိ ကခ်င္ျပည္လြတ္ေျမာက္ေရး တပ္မေတာ္ (KIA ) ထိန္းခ်ဳပ္ရာ ေဒသတို႔၌သာ က်န္ရွိေၾကာင္း စိမ္းေရာင္စို (မႏၲေလး) အဖြဲ႔ေခါင္းေဆာင္ ကုိတင္သစ္က ေျပာသည္။
စီမံကိန္း မစရေသးသည့္ ေဒသမ်ားတြင္ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ထိခိုက္မႈႏွင့္ လူမႈဘ၀ ထိခိုက္မႈမ်ားကုိ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ဆိုင္ရာ ၾကားခံအဖြဲ႔မ်ားက ေလ့လာစစ္မႈ ျပဳလုပ္ၿပီးမွသာ စီမံကိန္းမ်ား လုပ္ေဆာင္သင့္ေၾကာင္း ၎က ဆိုသည္။
ေရႊဂက္စ္ စီမံကိန္းႀကီးမ်ားအား တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ၏ အႀကီးဆုံးကုမၸဏီတခုျဖစ္ေသာ တ႐ုတ္အမ်ဳိးသား ေရနံေကာ္ပိုေရးရွင္း (China National Petroleum Corporation – CNPC) ကုမၸဏီက ၂၀၁၀ ခုႏွစ္တြင္ စတင္တည္ေဆာက္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္ၿပီး ကုိရီးယား၊ အိႏၵိယ ကုမၸဏီမ်ားႏွင့္ ျပည္တြင္း ကုမၸဏီအမ်ားအျပားက စီမံကိန္းအလိုက္ တည္ေဆာက္လ်က္ရွိသည္။
ျမန္မာအစိုးရသည္ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔ စီမံကိန္းမွ တႏွစ္လွ်င္ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၁ ဒသမ ၂ ဘီလီယံ ႏွစ္စဥ္ ရရွိမည္ျဖစ္ၿပီးတ႐ုတ္ႏိုင္ငံသည္ ရခိုင္ကမ္းလြန္ေဒသမွ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔မ်ားအား ႏွစ္ေပါင္း ၃၀ အထိ ၀ယ္ယူခြင့္ ရရွိမည္ျဖစ္သည္။
ထိုစီမံကိန္းမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ျမန္မာ-တ႐ုတ္ အစိုးရတို႔အၾကား ခ်ဳပ္ဆိုထားသည့္ စာခ်ဳပ္ပါ အခ်က္အလက္မ်ား၊ ႏိုင္ငံေရးႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ သေဘာတူညီခ်က္မ်ား၊ ပိုက္လိုင္း ေဘးအႏၲရာယ္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေဆာင္ရြက္ထားမႈ၊ ပိုက္လိုင္းႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ ဘ႑ာေရးဆိုင္ရာ ကိစၥမ်ားကို ျပည္သူမ်ားထံ တရား၀င္ ထုတ္ျပန္ေပးျခင္း မရွိသည့္အခ်က္မ်ားကုိလည္း ေၾကညာခ်က္၌ ေဖာ္ျပထားသည္။
“ဒီစီမံကိန္းက ရတဲ့ေငြေတြကုိ ဘယ္မွာ ဘယ္လိုသုံးမယ္ ဆိုတာလည္း ျပည္သူေတြ သိခြင့္မရဘူး၊ ဂက္စ္ပိုက္လိုင္းရဲ႕ လုံၿခဳံေရးအတြက္ ဘယ္လိုမ်ဳိး စီမံေဆာင္ရြက္ ထားတာကုိလည္း ျပည္သူေတြကုိ ေျပာဆိုတာ တခုမွ မရွိေသးဘူး” ဟု Thazin Development Foundation အဖြဲ႔၏ ဒု တာ၀န္ခံ ကုိေအာင္ေက်ာ္ေဇာက ုိ ေျပာသည္။ထို႔အတူ ဓာတ္ေငြ႔ပိုက္လိုင္း စီမံကိန္း၏ ဆက္လက္ အေကာင္အထည္ေဖာ္မႈမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ မရွိျခင္း၊ လုပ္ငန္းခြင္၌ အလုပ္သမားမ်ားအေပၚ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈမ်ား၊ ကေလးအလုပ္သမား အသုံးျပဳမႈႏွင့္ အမ်ဳိးသမီးတို႔၏ ဘ၀ ထိခိုက္မႈမ်ားကုိ ကြင္းဆင္းေလ့လာခ်က္မ်ားျဖင့္ မွတ္တမ္းမ်ား ရွိေၾကာင္း ၎က ဆိုသည္။
ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္ရျခင္းသည္ လက္ရွိ အျဖစ္အပ်က္မ်ားအား အစိုးရႏွင့္စီမံကိန္း လုပ္ကိုင္ေနသည့္ ကုမၸဏီမ်ား၊ ျပည္သူမ်ား အားလုံးသိရွိသြားရန္ ရည္ရြယ္ေၾကာင္း၊ တႏိုင္ငံလုံး အတိုင္းအတာျဖင့္ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္မည့္ အစီအစဥ္မ်ား ဆက္လက္ လုပ္ေဆာင္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္းႏွင့္ ယခုအခ်ိန္သည္ ဧရာ၀တီျမစ္ဆုံ ေရကာတာ စီမံကိန္း ဆိုင္းင့ံထားသည့္ တႏွစ္ျပည့္ေျမာက္ခ်ိန္လည္း ျဖစ္ေၾကာင္း ကုိေအာင္ေက်ာ္ေဇာက ဆိုသည္။
အဖြဲ႔ ၁၂ ခု၌ ရခိုင္ေဒသ ကိုယ္စားျပဳထားသည့္ Thazin Development Foundation ႏွင့္ Arakan Ray Youth, မေကြးေဒသ ကိုယ္စားျပဳ Ayarwady West Development Organizationႏွင့္ Green Network Sustainable Development Group အဖြဲ႔၊ Green Future – ေရနံေခ်ာင္း၊ ပုပၸါးေတာင္ထိန္းသိမ္းေစာင္႔ေရွာက္ ေရးအဖြဲ႔၊ Green for All, စိမ္းေရာင္စို (တံတားဦး) ႏွင့္ စိမ္းေရာင္စို Activities (မႏၲေလး)၊ စိမ္းလန္းျပင္ဦးလြင္ (ျပင္ဦးလြင္)၊ စိမ္းေရာင္စို (ေက်ာက္မဲ)၊ ရွမ္းျပည္နယ္ေျမက္ပိုင္း ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးအသင္းတို႔ ျဖစ္သည္။
ဂက္စ္ပိုက္လိုင္း လမ္းေၾကာင္းတြင္ ပါ၀င္သည့္ ျပင္ဦးလြင္ၿမိဳ႕နယ္တြင္ ေရထိန္းေတာမ်ား ပ်က္စီးဆုံး႐ွႈံးသြားျခင္း၊ ေက်းရြာ ၂၀ေက်ာ္တြင္ ေနထိုင္သည့္ ေဒသခံျပည္သူမ်ား၏ လယ္ေျမမ်ား၊ ေဒသတြင္းလမ္းမ်ား ပ်က္စီး၍ ကေလးမ်ား ေက်ာင္းသြားေက်ာင္းလာ ခက္ခဲျခင္း စသည္ျဖင့္ ႀကဳံေတြ႔ေနရေၾကာင္း စိမ္းလန္းျပင္ဦးလြင္အဖြဲ႔မွ ကုိေမာင္ေမာင္သြင္က ေျပာသည္။
ျပင္ဦးလြင္၊ မႏၲေလး၊ ေနာင္ခ်ဳိ၊ မိုးကုတ္ ေဒသတ၀ိုက္တို႔တြင္လည္း သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ပ်က္စီးမႈမ်ား ျပားေၾကာင္း၊ ျပင္ဦးလြင္ေဒသ၌ ကန္ထ႐ုိက္အျဖစ္ မႏၲေလးက်ဳံး ကုမၸဏီက တာ၀န္ယူေဆာင္ရြက္ေနေၾကာင္း၊ ပ်က္စီးသြားသည့္ လမ္းမ်ားအား ျပန္လည္ ျပဳျပင္ေပးမႈ မရွိေၾကာင္း ၎က ဆက္ေျပာသည္။
သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔ပိုက္လိုင္းသည္ ေက်ာက္ျဖဴၿမိဳ႕နယ္၊ မေဒးကြ်န္းေပၚမွ အမ္းၿမိဳ႕နယ္၊ ထိုမွတဆင့္ မေကြးတိုင္း၊ မႏၲေလးတိုင္း၊ ရွမ္းျပည္နယ္တို႔ကိုျဖတ္၍ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ နန္နင္းၿမိဳ႕အထိ သြယ္တန္းမည္ ျဖစ္သည္။ ဓာတ္ေငြ႔ပိုက္လိုင္း အရွည္ ကီလိုမီတာ ၂၈၀၀ ၀န္းက်င္ ျဖစ္ၿပီး သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔တန္ခ်ိန္ တႏွစ္လွ်င္ ကုဗမီတာ ၁၂ ဘီလီယံႏွင့္ ေရနံစိမ္းစည္ ၄၀၀၀၀၀ တင္ပို႔ႏိုင္မည္ ျဖစ္သည္။ ဂက္စ္ပိုက္လိုင္း စီမံကိန္းသည္ ယခုအခါ ၈၀ ရာခိုင္ႏွႈန္းေက်ာ္ ၿပီးစီးေနၿပီ ျဖစ္၍ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္တြင္ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔မ်ား ပို႔လႊတ္ေတာ့မည္ျဖစ္ၿပီး၊ ဂက္စ္ပိုက္လိုင္းႏွင့္အတူ ေရနံပိုက္လိုင္း၊ မီးရထားလမ္း၊ ေမာ္ေတာ္ကားလမ္းတို႔ ပါ၀င္မည္ျဖစ္သည္။
ဂက္စ္ပိုက္လိုင္း စတင္သည့္ မေဒးကြ်န္းအနီးရွိ ပင္လယ္ျပင္တြင္ သႏၲာေက်ာက္တန္း အမ်ားအျပားကုိ CNPC ကုမၸဏီမွ မိုင္းခြဲဖ်က္စီးျခင္းေၾကာင့္ သႏၲာေက်ာက္တန္းမ်ားႏွင့္ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ပ်က္စီးခဲ့သည့္အျပင္ ေရေနသတၱ၀ါ အမ်ားအျပား ေသဆုံးသြားၿပီး ေက်ာက္ျဖဴေဒသရွိ လမ္းမ်ား အားလုံးနီးပါးမွာ ပ်က္စီးေနသည္ဟု ေဒသခံမ်ားက ေျပာသည္။
ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလႈပ္ရွားသူေတြအေပၚ စဲြခ်က္ေတြ ႐ုပ္သိမ္းဖို႔ HRW တိုက္တြန္း
ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔
ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးေတြ လုပ္ေနခ်ိန္မွာ မၾကာခင္က ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ ခ်ီတက္ ဆႏၵျပသူေတြကို
အေရးမယူသင့္ဘူးလို႔ ႏုိင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရး အဖဲြ႔ေတြက တုိက္တြန္း လုိက္ပါတယ္။ စက္တင္ဘာလ
၂၆ ရက္ေန႔မွာ က်ေရာက္ခဲ့တဲ့ ႏိုင္ငံတကာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေန႔ ဆႏၵျပ ပဲြေတြမွာ ပါဝင္ခဲ့သူ
၁၃ ဦးကို ျမန္မာအစိုးရကေန တရားစဲြဆိုထား တာကို ျပန္႐ုပ္သိမ္းသင့္တယ္လို႔ အေမရိကန္အေျခစိုက္
လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖဲြ႔ျဖစ္တဲ့ Human Rights Watch က ေတာင္းဆိုလုိက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။
ၿပီးခဲ့တဲ့ ႏွစ္ပတ္က ကခ်င္ျပည္နယ္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ ရန္ကုန္မွာ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ခ်ီတက္ ေတာင္းဆို ဆႏၵျပပဲြမွာ ဦးေဆာင္ စီစဥ္ခဲ့သူႏွစ္ဦးကို ျမန္မာေဒသခံ အာဏာပိုင္ေတြက တရားစဲြဆိုခဲ့တဲ့အေပၚ Human Rights Watch လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖဲြ႔က ျပန္႐ုပ္သိမ္းေပးဖို႔ မေန႔က ေၾကညာ ခ်က္ ထုတ္ၿပီး ေတာင္းဆိုလုိက္ပါတယ္။ လူ႔အခြင့္အေရးအဖဲြ႔ရဲ႕ ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိင္ရာ သုေတသီ ေဒးဗစ္ မက္သီယိုဆန္ - က ဒီတရားစဲြဆိုခ်က္ဟာ တရားမမွ်တတဲ့အတြက္ အခုလို ေတာင္းဆိုရတာျဖစ္တယ္ လို႔ ေထာက္ျပလုိက္ပါတယ္။
“ဒီလုိ တရားစဲြမႈေတြဟာ တရားမွ်တမႈ တကယ့္ကို ရွိတယ္လို႔ က်ေနာ္တုိ႔ မထင္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္မို႔ ဒီစဲြဆိုခ်က္ေတြကို ျပန္ၿပီးေတာ့ ႐ုပ္သိမ္းေပးသင့္ပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ျဖစ္ခဲ့တဲ့ ဆႏၵျပပဲြက ၿငိမ္းၿငိမ္းခ်မ္းခ်မ္းပဲ ျဖစ္ခဲ့တာပါ။ အခုျဖစ္ရပ္က ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းတဲ့ ဆႏၵျပပဲြေတြကို ခြင့္ျပဳဖို႔ စိတ္ပိုင္းျဖတ္ထားျခင္း ရွိမရွိဆိုတာကို စမ္းသပ္လုိက္တာပါပဲ။”
မစၥတာ မက္သီယာဆဲန္ကပဲ ဒီ ဆႏၵျပပဲြမွာပါဝင္ခဲ့သူ ေနာက္ထပ္ ၁၁ ဦးဟာလည္း ထပ္မံ တရားစဲြ ခံရမယ့္ အေျခအေနမွာ ရွိေနတယ္၊ အခုလို ျမန္မာအစိုးရကို ႏုိင္ငံတကာက အသိအမွတ္ျပဳလာခ်ိန္မွာ အထူးသျဖင့္ သမၼတဦးသိန္းစိန္ရဲ႕ အေမရိကန္ ခရီးစဥ္အၿပီးမွာ ဒီလုိ တရားစဲြဖို႔ လုပ္တာ က ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးေတြအေပၚ သံသယျဖစ္ေစႏုိင္တယ္လို႔ ဆက္ၿပီး ေထာက္ျပေျပာဆိုသြားပါတယ္။
“အစိုးရအေနနဲ႔က ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးေတြကို တကယ္တန္းသက္ဝင္ယံုၾကည္မႈရွိတယ္ဆိုရင္ အခုလုိ ၿငိမ္းၿငိမ္းခ်မ္းခ်မ္း ဆႏၵျပမႈမ်ဳိးကို ခြင့္ျပဳေပးသင့္ပါတယ္။ တရားစဲြဆိုတာမ်ဳိး မလုပ္သင့္ပါဘူး။”
တကယ္ေတာ့ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ပတ္၊ စက္တင္ဘာ ၂၀ ရက္ေန႔က ဆႏၵျပပဲြကို ဦးေဆာင္ခဲ့သူ ကခ်င္ ၿငိမ္း ခ်မ္းေရး ကြန္ယက္ အဖဲြ႔က ေဂ်ာ္ကြန္းနဲ႔ မျမစံပယ္ျဖဴတုိ႔ကို ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွာရွိတဲ့ ဒဂံုၿမိဳ႕နယ္ တရား႐ံုးက ၿပီးခဲ့တဲ့အပတ္ စက္တင္ဘာ ၂၈ ရက္၊ ေသာၾကာေန႔မွာ ခံု႐ံုးတင္ စစ္ေဆးခဲ့ ပါတယ္။ ေနာက္တပတ္ ႐ံုးခ်ိန္းအတြက္ေတာ့ ေရွ႕တပတ္ ေအာက္တုိဘာဆယ္ရက္၊ ဗုဒၶဟူးေန႔ကို သတ္မွတ္ေပးလိုက္တယ္လို႔ လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖဲြ႔က ဆိုပါတယ္။ ဒီဆႏၵျပခဲ့တဲ့ အဖဲြ႔အေနနဲ႔ ျမန္မာအစိုးရရဲ႕ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ဆႏၵျပခြင့္ ဥပေဒအရ အခုလို ဆႏၵျပဖို႔ လိုအပ္တဲ့ အခ်က္အလက္ အျပည့္အစံုနဲ႔ ဆႏၵျပဖို႔ တင္ျပ ေတာင္းခံခဲ့ေပမဲ့ အစိုးရဘက္က ယာဥ္စည္းကမ္းခ်ဳိးေဖာက္တာနဲ႔ မတည္မၿငိမ္ျဖစ္ႏုိင္တာေတြ ကို အေၾကာင္းျပပယ္ခ်ခဲ့အၿပီးမွာ အခုလို ၿငိမ္းၿငိမ္းခ်မ္းခ်မ္း ဆႏၵျပခဲ့ၾကတာျဖစ္တယ္လို႔လည္း ဒီ လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖဲြ႔ရဲ႕ ေၾကညာခ်က္မွာ ဆက္ေျပာပါတယ္။
အခုလို တရားစဲြခံထားရသူေတြနဲ႔ တရားစဲြခံရႏုိင္ေျခရွိသူေတြရဲ႕ ေနာက္ဆံုးအေျခအေနကို သိရဖုိ႔ ဆက္သြယ္ခဲ့ေပမဲ့ ဖုန္းဆက္လို႔ မရခဲ့ပါဘူး။ Human Rights Watch အဖဲြ႔ရဲ႕သုေတသီ မက္သီယာ ဆဲန္ကေတာ့ ဒီအမႈနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ႏုိင္ငံတကာ အသိုင္းအဝိုင္းက ဖိအားေပးဖို႔ ဆက္ေတာင္းဆို သြားမယ္လို႔လည္း ဆိုပါတယ္။
“က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာအသိုင္းအဝုိင္းကေန သူတို႔ရဲ႕အစိုးရေတြနဲ႔ အာဏာပိုင္ေတြကို ဒီကိစၥ ေဆြးေႏြးရွင္းျပၿပီး ဥပေဒေတြကို မွ်တေအာင္လုပ္ဖို႔နဲ႔ လြတ္လပ္စြာ စု႐ုံုးခြင့္ကို အေျခခံ လူ႔အခြင့္အေရးအျဖစ္ သတ္မွတ္က်င့္သံုးႏုိင္ဖို႔ ျမန္မာ အစိုးရကို ေတာင္းဆိုေပးေရး တုိက္တြန္း သြားမွာပါ။”
တကယ္ေတာ့ ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔ ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားတခ်ဳိ႕ ျပန္လႊတ္ေပးတာ အပါအဝင္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးေတြကို စတင္ေဆာင္ရြက္လာခ်ိန္မွာ အေမရိကန္အပါအဝင္ အေနာက္ႏုိင္ငံအစိုးရေတြက ျမန္မာအစိုးရရဲ႕ ျပဳျပင္ ေဆာင္ရြက္မႈ ေတြကို တစံုတရာ အသိအမွတ္ျပဳၿပီး ဖိအားေပး ပိတ္ဆို႔တာေတြကို တျဖည္းျဖည္း ေလွ်ာ့ခ်ကာ လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနေတြ ဆက္တုိးတက္လာဖို႔အတြက္ အျပဳသေဘာ ဆက္ဆံ စဲြေဆာင္လာခ်ိန္မွာ ဒီ လူ႔အခြင့္အေရးျပႆနာ ႀကံဳလာရတာ ျဖစ္ပါတယ္ခင္ဗ်ား။
ၿပီးခဲ့တဲ့ ႏွစ္ပတ္က ကခ်င္ျပည္နယ္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ ရန္ကုန္မွာ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ခ်ီတက္ ေတာင္းဆို ဆႏၵျပပဲြမွာ ဦးေဆာင္ စီစဥ္ခဲ့သူႏွစ္ဦးကို ျမန္မာေဒသခံ အာဏာပိုင္ေတြက တရားစဲြဆိုခဲ့တဲ့အေပၚ Human Rights Watch လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖဲြ႔က ျပန္႐ုပ္သိမ္းေပးဖို႔ မေန႔က ေၾကညာ ခ်က္ ထုတ္ၿပီး ေတာင္းဆိုလုိက္ပါတယ္။ လူ႔အခြင့္အေရးအဖဲြ႔ရဲ႕ ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိင္ရာ သုေတသီ ေဒးဗစ္ မက္သီယိုဆန္ - က ဒီတရားစဲြဆိုခ်က္ဟာ တရားမမွ်တတဲ့အတြက္ အခုလို ေတာင္းဆိုရတာျဖစ္တယ္ လို႔ ေထာက္ျပလုိက္ပါတယ္။
“ဒီလုိ တရားစဲြမႈေတြဟာ တရားမွ်တမႈ တကယ့္ကို ရွိတယ္လို႔ က်ေနာ္တုိ႔ မထင္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္မို႔ ဒီစဲြဆိုခ်က္ေတြကို ျပန္ၿပီးေတာ့ ႐ုပ္သိမ္းေပးသင့္ပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ျဖစ္ခဲ့တဲ့ ဆႏၵျပပဲြက ၿငိမ္းၿငိမ္းခ်မ္းခ်မ္းပဲ ျဖစ္ခဲ့တာပါ။ အခုျဖစ္ရပ္က ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းတဲ့ ဆႏၵျပပဲြေတြကို ခြင့္ျပဳဖို႔ စိတ္ပိုင္းျဖတ္ထားျခင္း ရွိမရွိဆိုတာကို စမ္းသပ္လုိက္တာပါပဲ။”
မစၥတာ မက္သီယာဆဲန္ကပဲ ဒီ ဆႏၵျပပဲြမွာပါဝင္ခဲ့သူ ေနာက္ထပ္ ၁၁ ဦးဟာလည္း ထပ္မံ တရားစဲြ ခံရမယ့္ အေျခအေနမွာ ရွိေနတယ္၊ အခုလို ျမန္မာအစိုးရကို ႏုိင္ငံတကာက အသိအမွတ္ျပဳလာခ်ိန္မွာ အထူးသျဖင့္ သမၼတဦးသိန္းစိန္ရဲ႕ အေမရိကန္ ခရီးစဥ္အၿပီးမွာ ဒီလုိ တရားစဲြဖို႔ လုပ္တာ က ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးေတြအေပၚ သံသယျဖစ္ေစႏုိင္တယ္လို႔ ဆက္ၿပီး ေထာက္ျပေျပာဆိုသြားပါတယ္။
“အစိုးရအေနနဲ႔က ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးေတြကို တကယ္တန္းသက္ဝင္ယံုၾကည္မႈရွိတယ္ဆိုရင္ အခုလုိ ၿငိမ္းၿငိမ္းခ်မ္းခ်မ္း ဆႏၵျပမႈမ်ဳိးကို ခြင့္ျပဳေပးသင့္ပါတယ္။ တရားစဲြဆိုတာမ်ဳိး မလုပ္သင့္ပါဘူး။”
တကယ္ေတာ့ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ပတ္၊ စက္တင္ဘာ ၂၀ ရက္ေန႔က ဆႏၵျပပဲြကို ဦးေဆာင္ခဲ့သူ ကခ်င္ ၿငိမ္း ခ်မ္းေရး ကြန္ယက္ အဖဲြ႔က ေဂ်ာ္ကြန္းနဲ႔ မျမစံပယ္ျဖဴတုိ႔ကို ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွာရွိတဲ့ ဒဂံုၿမိဳ႕နယ္ တရား႐ံုးက ၿပီးခဲ့တဲ့အပတ္ စက္တင္ဘာ ၂၈ ရက္၊ ေသာၾကာေန႔မွာ ခံု႐ံုးတင္ စစ္ေဆးခဲ့ ပါတယ္။ ေနာက္တပတ္ ႐ံုးခ်ိန္းအတြက္ေတာ့ ေရွ႕တပတ္ ေအာက္တုိဘာဆယ္ရက္၊ ဗုဒၶဟူးေန႔ကို သတ္မွတ္ေပးလိုက္တယ္လို႔ လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖဲြ႔က ဆိုပါတယ္။ ဒီဆႏၵျပခဲ့တဲ့ အဖဲြ႔အေနနဲ႔ ျမန္မာအစိုးရရဲ႕ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ဆႏၵျပခြင့္ ဥပေဒအရ အခုလို ဆႏၵျပဖို႔ လိုအပ္တဲ့ အခ်က္အလက္ အျပည့္အစံုနဲ႔ ဆႏၵျပဖို႔ တင္ျပ ေတာင္းခံခဲ့ေပမဲ့ အစိုးရဘက္က ယာဥ္စည္းကမ္းခ်ဳိးေဖာက္တာနဲ႔ မတည္မၿငိမ္ျဖစ္ႏုိင္တာေတြ ကို အေၾကာင္းျပပယ္ခ်ခဲ့အၿပီးမွာ အခုလို ၿငိမ္းၿငိမ္းခ်မ္းခ်မ္း ဆႏၵျပခဲ့ၾကတာျဖစ္တယ္လို႔လည္း ဒီ လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖဲြ႔ရဲ႕ ေၾကညာခ်က္မွာ ဆက္ေျပာပါတယ္။
အခုလို တရားစဲြခံထားရသူေတြနဲ႔ တရားစဲြခံရႏုိင္ေျခရွိသူေတြရဲ႕ ေနာက္ဆံုးအေျခအေနကို သိရဖုိ႔ ဆက္သြယ္ခဲ့ေပမဲ့ ဖုန္းဆက္လို႔ မရခဲ့ပါဘူး။ Human Rights Watch အဖဲြ႔ရဲ႕သုေတသီ မက္သီယာ ဆဲန္ကေတာ့ ဒီအမႈနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ႏုိင္ငံတကာ အသိုင္းအဝိုင္းက ဖိအားေပးဖို႔ ဆက္ေတာင္းဆို သြားမယ္လို႔လည္း ဆိုပါတယ္။
“က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာအသိုင္းအဝုိင္းကေန သူတို႔ရဲ႕အစိုးရေတြနဲ႔ အာဏာပိုင္ေတြကို ဒီကိစၥ ေဆြးေႏြးရွင္းျပၿပီး ဥပေဒေတြကို မွ်တေအာင္လုပ္ဖို႔နဲ႔ လြတ္လပ္စြာ စု႐ုံုးခြင့္ကို အေျခခံ လူ႔အခြင့္အေရးအျဖစ္ သတ္မွတ္က်င့္သံုးႏုိင္ဖို႔ ျမန္မာ အစိုးရကို ေတာင္းဆိုေပးေရး တုိက္တြန္း သြားမွာပါ။”
တကယ္ေတာ့ ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔ ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားတခ်ဳိ႕ ျပန္လႊတ္ေပးတာ အပါအဝင္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးေတြကို စတင္ေဆာင္ရြက္လာခ်ိန္မွာ အေမရိကန္အပါအဝင္ အေနာက္ႏုိင္ငံအစိုးရေတြက ျမန္မာအစိုးရရဲ႕ ျပဳျပင္ ေဆာင္ရြက္မႈ ေတြကို တစံုတရာ အသိအမွတ္ျပဳၿပီး ဖိအားေပး ပိတ္ဆို႔တာေတြကို တျဖည္းျဖည္း ေလွ်ာ့ခ်ကာ လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနေတြ ဆက္တုိးတက္လာဖို႔အတြက္ အျပဳသေဘာ ဆက္ဆံ စဲြေဆာင္လာခ်ိန္မွာ ဒီ လူ႔အခြင့္အေရးျပႆနာ ႀကံဳလာရတာ ျဖစ္ပါတယ္ခင္ဗ်ား။
LWIN PWIN
NLABR
Web-site: www.nlabr.com
Subscribe to:
Post Comments (Atom)
0 comments:
Post a Comment