ကမာၻ႕သတင္းမ်ား 29/03/2012
ႏိုင္ငံတကာသတင္း
ႏုိင္ငံ ၅၃ ႏိုင္ငံမႇ ေခါင္းေဆာင္မ်ားႏႇင့္ အႀကီးတန္း တာ၀န္ရႇိသူမ်ား တက္ေရာက္ခဲ့ေသာ ႏ်ဴကလီးယား လံုျခံဳေရး ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပဲြကို ေတာင္ကုိရီးယားႏုိင္ငံ ၿမိဳ႕ေတာ္ဆိုးလ္တြင္ မတ္လ ၂၆ ရက္က စတင္ခဲ့ၿပီး ႏႇစ္ရက္ၾကာ ျပဳလုပ္ခဲ့ေၾကာင္း ယင္းေဆြးေႏြးပဲြတြင္ ေျမာက္ကိုရီးယားက ၿဂိဳဟ္တုပါေသာ ဒံုးက်ည္တစ္စီး ပစ္လႊတ္မည့္အစီအစဥ္ႏႇင့္ အီရန္က ႏ်ဴကလီးယားဗံုး ရရႇိေရး ႀကိဳးပမ္းမႈကို ဟန္႔တားေရးမႇာ အဓိကလႊမ္းမိုးခဲ့ၿပီး ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္မ်ား ေလ်ာ့ခ်ေရးအပါအ၀င္ အေၾကာင္းအရာမ်ားစြာ ေဆြးေႏြးခဲ့ ေၾကာင္း သိရသည္။
ေျမာက္ကုိရီးယားအေနျဖင့္ ၎တုိ႔၏ ႏ်ဴကလီးယား ရည္မႇန္းခ်က္ကို စြန္႔လႊတ္ရန္ အိုဘားမားက မတ္လ ၂၆ ရက္တြင္ ထပ္မံသတိေပးခဲ့ၿပီး မႇားယြင္းၿပီး ရန္လိုေသာလုပ္ရပ္မ်ားသည္ ဆုေပးခံရမည္ မဟုတ္ေၾကာင္း သတိေပးခဲ့သည္။ ရန္လိုေသာ လုပ္ရပ္မ်ား လုပ္ေဆာင္ၿပီး တစ္ ဘက္လႇည့္ျဖင့္ အကူအညီမ်ား ရယူသည့္နည္းလမ္းမႇာ ေခတ္မရႇိေတာ့ေၾကာင္း၊ မည္သုိ႔လုပ္ေဆာင္မည္ကို ကိုယ္တိုင္ေရြးခ်ယ္ရမည္၊ ကိုယ္တိုင္ ဆံုးျဖတ္ ရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း အိုဘားမားက ေျမာက္ကုိရီးယား ေခါင္းေဆာင္သစ္ ကင္ဂ်ဳံအြန္အား တိုက္႐ိုက္ရည္ညႊန္း သတိေပးခဲ့သည္။ ကင္ဂ်ဳံအြန္က ေခါင္းေဆာင္ေနရာယူထားေသာ္လည္း မည္သူက အဓိကက်သည့္ ေနရာတြင္ ပါ၀င္ေနေၾကာင္းကို အတိအက်မသိရေၾကာင္း အိုဘားမားက ေျပာၾကားခဲ့သည္။
ေျမာက္ကုိရီးယား ႏ်ဴစီမံကိန္းမ်ားကို အိုင္ေအအီးေအ စစ္ေဆးသူမ်ားအား သြားေရာက္စစ္ေဆး ခြင့္ျပဳရန္ႏႇင့္ ရန္လိုေသာ အျပဳအမူမ်ား ရပ္ဆိုင္းႏုိင္ေရးအတြက္ ျပံဳယမ္း၏ အဓိက မဟာမိတ္ တ႐ုတ္က စည္း႐ံုးရန္ ပ်က္ကြက္ခဲ့ျခင္းအတြက္ အိုဘားမားက ေ၀ဖန္မႈျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ တ႐ုတ္ သမၼတ ဟူက်င္ေတာင္ကလည္း ျပံဳယမ္း၏ အစီအစဥ္ႏႇင့္ ပတ္သက္၍ အလြန္အမင္း စိုးရိမ္မိေၾကာင္း ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားခဲ့သည္။
ေျမာက္ကုိရီးယား ပစ္လႊတ္လုိက္ေသာ ဒံုးက်ည္လမ္းလဲႊေရာက္လာပါက ေတာင္ကိုရီးယားက ပစ္ခ်သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သမၼတလီေျမာင္ဘတ္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ေျမာက္ကုိရီးယားကမူ စီစဥ္ထားေသာ ဒံုးက်ည္ ပစ္လႊတ္မႈကို ရပ္ဆိုင္းမည္မဟုတ္ဘဲ ဆက္လက္ လုပ္ေဆာင္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း မတ္လ ၂၇ ရက္တြင္ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။
အီရန္အေရး
အီရန္ ႏ်ဴကလီးယားအေရးႏႇင့္ ပတ္သက္၍လည္း သံတမန္ေရးအရ ေျဖရႇင္းနည္းမႇာ အခ်ိန္ေႏႇာင္းေနၿပီျဖစ္ေၾကာင္း အိုဘားမားက သတိေပးခဲ့သည္။ အီရန္ ႏ်ဴစီမံကိန္း ရပ္ဆိုင္းေရးကိစၥကို သံတမန္ေရးအရ ေျဖရႇင္းရမည့္ အခ်ိန္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ သို႔ေသာ္ အခ်ိန္နည္းေနၿပီျဖစ္ၿပီး အီရန္အေနျဖင့္ အခ်ိန္၏ ေတာင္းဆိုမႈကို အေလးအနက္ထားကာ အေရးတႀကီး တံု႔ျပန္ရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း အေမရိကန္သမၼတက ေျပာၾကားခဲ့သည္။ အီရန္ ႏ်ဴစီမံကိန္းႏႇင့္ ပတ္သက္၍ လံုျခံဳေရးေကာင္စီ အၿမဲတမ္းအဖဲြ႔၀င္ ငါးႏုိင္ငံႏႇင့္ ဂ်ာမနီတို႔က သံတမန္နည္းလမ္းျဖင့္ ေျဖရႇင္းရန္ ႀကိဳးပမ္းေနျခင္းကို အိုဘားမားႏႇင့္ ဟူက်င္ေတာင္တို႔က ႀကိဳဆိုခဲ့သည္။
ႏ်ဴလက္နက္ေလ်ာ့ခ်ေရး
အေမရိကန္သမၼတ ဘာရက္အိုဘားမားက အေမရိကန္သည္ ၎တုိ႔၏ ႏ်ဴကလီးယား လက္နက္မ်ားကို ေလ်ာ့ခ်သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ကတိျပဳခဲ့ၿပီး အၾကမ္းဖက္သမားတို႔၏လက္ထဲ ယင္းလက္နက္မ်ား မေရာက္ရႇိေစေရး အတြက္ ႏုိင္ငံတကာက လက္တဲြေဆာင္ရြက္ရန္ တိုက္တြန္းခဲ့သည္။
အေမရိကန္တြင္ ႏ်ဴကလီးယား လက္နက္ ၁၅၀၀ ေက်ာ္ရႇိၿပီး ႏ်ဴထိပ္ ဖူး ၅၀၀၀ ခန္႔ရႇိသျဖင့္ လိုအပ္သည္ထက္ ပိုမိုမ်ားျပားေနေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။
၂၀၁၀ ျပည့္ႏႇစ္တြင္ ပထမဆံုး အႀကိမ္ျပဳလုပ္ခဲေ့သာ ၀ါရႇင္တန္ ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပဲြအၿပီး အေမရိကန္ႏႇင့္ ႐ုရႇားက ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္ ၁၇၀၀၀ ခန္႔ထုတ္လုပ္ႏုိင္ရန္ လံုေလာက္ေသာ ပလူတိုနီယမ္ ၃၄ တန္စီကို ဖ်က္သိမ္းသြားေရး သေဘာတူညီခ်က္ကို လက္မႇတ္ထုိးခဲ့သည္။
၂၀၁၀ ျပည့္ႏႇစ္ေနာက္ပိုင္း ႏႇစ္ႏႇစ္အတြင္း ႏ်ဴကလီးယား လက္နက္မ်ား ေဘးကင္းေစေရး လုပ္ေဆာင္မႈမ်ားမႇာ တုိးတက္မႈရႇိခဲ့ေၾကာင္း ကြၽမ္းက်င္ပညာရႇင္မ်ားက အသိအမႇတ္ျပဳခဲ့သည္။ ယင္း ႏႇစ္ႏႇစ္အတြင္း ဆိုဗီယက္ ျပည္ေထာင္စု အဖဲြ႔၀င္ႏိုင္ငံေဟာင္း ကာဇက္စတန္က သန္႔စင္မႈ ျမင့္ ယူေရနီယမ္ HEU ႏႇင့္ ပလူတုိနီယမ္ ၁၃ တန္ကို လံုျခံဳေအာင္ လုပ္ေဆာင္ႏုိင္ခဲ့ၿပီး ခ်ီလီကလည္း ၎တို႔တြင္ရႇိေသာ HEU အားလံုးကို ဖ်က္သိမ္းႏုိင္ ခဲ့ေၾကာင္း ယင္းပညာရႇင္မ်ားက ေထာက္ျပခဲ့သည္။ ေဆြးေႏြးပဲြ မစတင္မီတြင္ ယူကရိန္းကလည္း ၎တုိ႔တြင္ရႇိေသာ HEU အားလံုး ကို ဖယ္ရႇားခဲ့ေၾကာင္း သတင္းပိုႊခဲ့သည္ဟု အိုဘားမားက ေၾကညာေပးခဲ့သည္။
အိမ္ရႇင္ ေတာင္ကိုရီးယားသမၼတ လီေျမာင္ဘတ္က ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္ ပ်ံ႕ႏႇံ႔ေနျခင္းႏႇင့္ ႏ်ဴကလီးယား အၾကမ္းဖက္ ၿခိမ္းေျခာက္ခံရမႈမႇာ ကမၻာ့ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ ႀကီးမားေသာ စိန္ေခၚခ်က္တစ္ခုျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။
ယမန္ႏႇစ္က ငလ်င္ႏႇင့္ ဆူနာမီဒဏ္ခံရၿပီး ႏ်ဴကလီးယား အက်ပ္အတည္း ၾကံဳခဲ့ရေသာ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံမႇ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ယိုရႇီဟီကိုႏိုဒါက ဖူကူရႇီးမား ႏ်ဴစက္႐ံုျပႆနာသည္ ယင္းကဲ့သုိ႔ ႏ်ဴစက္႐ံုမ်ားကို အၾကမ္းဖက္ခံရမႈမႇ ကာကြယ္ရာတြင္ အေရးႀကီးေသာ သင္ခန္းစာမ်ားေပးခဲ့ေၾကာင္း ေျပာ ၾကားခဲ့သည္။
ေဆြးေႏြးပဲြအၿပီး ထုတ္ျပန္ခ်က္
အရပ္သားမ်ားက HEU မ်ားကို လက္နက္အျဖစ္ အသံုးျပဳမႈမ်ားအား ေလ်ာ့ခ်ႏုိင္ေရး အပါအ၀င္ ႏ်ဴလက္နက္ျဖင့္ အၾကမ္းဖက္ ၿခိမ္းေျခာက္ခံရမႈကို တိုက္ဖ်က္ေရးအတြက္ လက္တဲြလုပ္ေဆာင္သြားရန္ ကတိျပဳခ်က္ကို ကမၻာ့ေခါင္းေဆာင္မ်ားက ေဆြးေႏြးပဲြ အပိတ္ေန႔တြင္ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ႏ်ဴလက္နက္ကင္းစင္ေသာ ကမၻာျဖစ္ေပၚေစေရးအတြက္ ခုိင္မာသည့္ ေျခလႇမ္းမ်ား လႇမ္းရန္လိုအပ္ေၾကာင္းကုိမူ ထည့္သြင္းေဖာ္ျပခဲ့ျခင္း မရႇိခဲ့ေၾကာင္းသိရသည္။
အီရန္အေရး အေလွ်ာ့မေပးဖို႔ ကန္အမတ္ေတြ တုိက္တြန္း
အီရန္နိုင္ငံရဲ႕ Nuclear အစီအစဥ္အေပၚ အေမရိကန္ထားတဲ့ ရပ္တည္ခ်က္ကို ဒီထက္ ျပတ္ျပတ္သားသား လုပ္ျပဖို႔လိုအပ္တယ္လို႔ ထိပ္တန္းအေမရိကန္ လႊတ္ေတာ္အမတ္တေယာက္ ေျပာလိုက္ၿပီး စီးပြားေရးအရ ေနာက္ထပ္ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔မႈေတြလုပ္တာထိေရာက္ရဲ႕လားလို႔ ေမးခြန္းထုတ္လိုက္ပါတယ္။အထက္လႊတ္ေတာ္ နိုင္ငံျခားဆက္ဆံေရးေကာ္မတီဥကၠ႒ Democrat လႊတ္ေတာ္အမတ္ John Kerry က ဗုဒၶဟူးေန႔ကလုပ္တဲ့ လႊတ္ေတာ္ၾကားနာပြဲမွာ အီရန္နိုင္ငံနဲ႔ အီရန္ရဲ႕ Nuclear အစီအစဥ္ဟာ အေမရိကန္ နိုင္ငံျခားေရးမူဝါဒအတြက္ အႀကီးမားဆံုး စိန္ေခၚမႈျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။၊ ဒဏ္ခတ္အေရးယူမႈ တခုတည္းနဲ႔ အီရန္ရဲ႕လုပ္ရပ္ေတြ ေျပာင္းသြားေအာင္ လုပ္နိုင္မယ့္ပံုမရဘူးလုိ႔ ေျပာခဲ့သလို အေလွ်ာ့မေပးတဲ့ သံတမန္ေရး နည္းသံုးဖို႔ တိုက္တြန္းသြားပါတယ္။
ေကာ္မတီရဲ႕ ထိပ္တန္းအဖြဲ႔ဝင္တေယာက္ျဖစ္တဲ့ Republican အထက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ Richard Lugar ကလဲအီရန္ဟာပိုၿပီးအထီးက်န္တဲ့နိုင္ငံတခု ျဖစ္ေနတာေတာင္အေျပာင္းအလဲလုပ္ဖို႔ ျငင္းဆန္ေနတယ္ဆိုတာကို သတိေပးေျပာသြားပါတယ္။ အီရန္အစိုးရအေနနဲ႔က Nuclear အစီအစဥ္ကို ဆက္လုပ္တဲ့လမ္း ေရြးမွာလား၊ အလားအလာေကာင္းတဲ့ စီးပြားေရးကိုထိန္းထားမဲ့လမ္း ေရြးမွာလားဆုိတာကို ေရြးခ်ယ္ရလိမ့္မယ္လို႔ သူကေျပာပါတယ္။ အီရန္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး စစ္ေရးအင္အားသံုးတာအျပင္ ျဖစ္နိုင္တဲ့ လမ္းေတြအားလံုးကို အေမရိကန္က စဥ္းစားထားတယ္လို႔ လႊတ္ေတာ္အမတ္ေတြက ေျပာပါတယ္။လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အားထုတ္လုပ္ဖို႔နဲ႔ ေဆးဘက္ဆိုင္ရာ သုေတသနေတြအတြက္သာ Nuclear အစီအစဥ္ေတြကို လုပ္ေနတာပါလို႔ အစဥ္တစိုက္ေျပာေနတဲ့ အီရန္ရဲ႕ နိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး Ali Akbar Salehi ကေတာ့ ကုလသမဂၢ အၿမဲတမ္းအဖဲြ႔ဝင္ ငါးနိုင္ငံနဲ႔ ဧၿပီလ ၁၃ ရက္ေန႔မွာ ေဆြးေႏြးမႈေတြ ျပန္စဖုိ႔ ခန္႔မွန္းထားတယ္လို႔သိရပါတယ္။
စၾကဝဠာအတြင္း ၿဂိဳဟ္ကမၻာေတြ အမ်ားႀကီးရွိႏိုုင္
ကမာၻထက္ အဆေပါင္းမ်ားစြာႀကီးမားတဲ့ Super-Earth လို႔ေခၚတဲ့ က်စ္လ်စ္တဲ့ ေက်ာက္ေျမထုေတြနဲ႔ တည္ေဆာက္ထားတဲ့ မဟာကမာၻၿဂိဳဟ္ေပါင္း သန္းေပါင္း ေထာင္ခ်ီၿပီး စၾကဝဠာထဲမွာ ရွိေနနိုင္တဲ့ အေထာက္အထားသစ္ေတြကို ေတြ႔ရွိထားတယ္လို႔ ဥေရာပေတာင္ပိုင္း ၿဂိဳဟ္နကၡတ္ စူးစမ္း ေလ့လာေရး အဖြဲ႔ ESO ရဲ႕ အာကာသ သုေတသီေတြက ေျပာလိုက္ပါတယ္။မဟာကမာၻ Super-Earth ေတြဟာ လူေတြေနထိုင္ရာ ေနစၾကာဝဠာျပင္ပမွာရွိၿပီး သူတို႔ဟာ ကမာၻ႔သိပ္သည္းဆထက္ ဆယ္ဆမက ေလ်ာ့နည္းပါတယ္။ Red dwarf လို႔ေခၚတဲ့ ေနက ပဲ့ထြက္လာတဲ့ ၾကယ္အားလံုးရဲ႕ ၄၀% ေလာက္မွာ သူတို႔ကို ပတ္ၿပီး သြားေနတဲ့ မဟာကမာၻေတြ ရွိေနမယ္လို႔ ဥေရာပ သုေတသီေတြက တြက္ခ်က္ၾကပါတယ္။ သူတို႔ဟာ သက္ရွိေတြ ရွင္သန္ ေနထိုင္နိုင္တဲ့ဇုန္ထဲမွာပဲ Orbit ပတ္လမ္းနဲ႔ ၾကယ္ကို ပတ္ေနၾကတာပါ၊ ဒီဇုန္ထဲမွာရွိတဲ့ ၿဂိဳဟ္ေတြေပၚမွာ ေရရွိနိုင္တဲ့အတြက္ သက္ရွိေတြ ရွင္သန္ႏိုင္ဖို႔ အလားအလာရွိပါတယ္။ ဒါဟာ ၿဂိဳဟ္သားေတြ ရွိေနနုိင္တယ္ ဆုိတာကို ျပသတဲ့ အေကာင္းဆံုး အေထာက္အထားလို႔လည္း သုေတသီေတြက ဆိုၾကပါတယ္။
ေတာင္အေမရိကတိုက္ထဲက ခ်ီလီနုိင္ငံမွာရွိတဲ့ La Silla လာဆီရာ နကၡတၱေမွ်ာ္စင္က ၿဂိဳဟ္ နကၡတ္ေတြရွာတဲ့ HARPS ေရာင္စဥ္တိုင္း ကိရိယာနဲ႔ တိုင္းထြာတြက္ခ်က္ရာကေန ဥေရာပ သုေတသီေတြ အခုလို အေထာက္အထားသစ္ေတြကို ေတြ႔ရွိတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီစက္နဲ႔ Red dwarf လို႔ေခၚတဲ့ ၾကယ္ေတြကို ပတ္ေနတဲ့ မဟာကမာၻေတြရဲ႕ ေရြ႕လ်ားႏႈန္းကို ပထမဆံုးအႀကိမ္ အျဖစ္ တိုက္႐ိုက္ တိုင္းထြာနိုင္ခဲ့တယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။Red dwarf ေတြဟာ ေသးငယ္ၿပီး ေနထက္ အပူခ်ိန္ေလ်ာ့နည္းတဲ့ ၾကယ္ေတြ ျဖစ္ၾကပါတယ္။ သူတို႔ဟာ သက္တမ္း သိပ္ရွည္တာမို႔ သူတို႔ကို အမ်ားအျပား ေတြ႔နိုင္ပါတယ္။ ေနစၾကာဝဠာထဲမွာရွိတဲ့ ၾကယ္ေတြအားလံုးရဲ႕ ၈၀% ဟာ Red dwarf ေတြမို႔ သူတို႔ဟာ စုစုေပါင္း ဘီလ်ံ ၁၆၀ ေလာက္ ရွိေနပါတယ္။
ဆီးရီးယားဆုိင္ရာ ကုလအဆိုျပဳခ်က္ အာရပ္အဖဲြ႔ခ်ဳပ္ ေထာက္ခံဖြယ္ရွိ
ဆီးရီးယားႏုိင္ငံမွာ လတ္တေလာျဖစ္ေပၚေနတဲ့ ပဋိပကၡေတြ ေျပလည္ေရးအတြက္ ဆီးရီးယားႏုိင္ငံဆုိင္ရာ ကုလသမဂၢ အထူးကုိယ္စားလွယ္ Kofi Annan ရဲ႕ အဆုိျပဳခ်က္ကုိ အာရပ္ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ ႏုိင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးေတြက ေထာက္ခံၾကလိမ့္မယ္လုိ႔ ေမွ်ာ္လင့္ရပါတယ္။ ဒါဟာ ဒီအဆုိျပဳခ်က္ကုိ သမၼတ Bashar al-Assad အစုိးရက လက္ခံၿပီးေနာက္တေန႔မွာ အခုလုိ ေျပာဆုိမႈေတြ ထြက္လာတာပါ။
အာရပ္အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ ႏုိင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးေတြဟာ လုံၿခံဳေရးေတြ တင္းက်ပ္စြာခ်ထားတဲ့ အီရတ္ႏုိင္ငံ၊ ဘက္ဂဒက္ၿမိဳ႕မွာ ၾကာသပေတးေန႔က ထိပ္သီး စည္းေဝးပြဲ က်င္းပဖုိ႔ စီစဥ္ထားၾကတာပါ။ ဆီးရီးယားအစုိးရက ဆႏၵျပသူေတြကုိ အၾကမ္းဖက္ ႏွိမ္နင္းမႈေတြ မရပ္တန္႔တဲ့အတြက္ ဆီးရီးယားႏုိင္ငံကုိ အာရပ္အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ အဖြဲ႔ဝင္ႏုိင္ငံအျဖစ္က မႏွစ္တုန္းက ရပ္ဆုိင္းခဲ့ၾကပါတယ္။အစုိးရတပ္ေတြနဲ႔ အတုိက္အခံ တပ္ဖြဲ႔ေတြအၾကား တုိက္ပြဲေတြ ျဖစ္ပြားေနတဲ့ၾကားကပဲ ကုိဖီအာနန္ရဲ႕ အဆုိျပဳခ်က္ကုိ ဆီးရီးယား အစုိးရက လက္ခံလုိက္တဲ့အေပၚ အေနာက္ႏုိင္ငံေတြက သံတမန္ေတြနဲ႔ ဆီးရီးယားအတုိက္အခံ အင္အားစုေတြက သတိနဲ႔ ႀကိဳဆုိလုိက္ၾကပါတယ္။
အတုိက္အခံေတြရဲ႕ နယ္ေျမေတြကုိ သိမ္းပုိက္ႏုိင္ေအာင္ သမၼတအာဆတ္ဒ္ အစုိးရက အခ်ိန္ဆြဲတဲ့အေနနဲ႔ အဲဒီ အဆုိျပဳခ်က္ကုိ လက္ခံလုိက္တာလုိ႔ အတုိက္အခံေတြက စြပ္စြဲ ေျပာဆုိေနၾကတာပါ။ဒီအစီအစဥ္ကုိ လက္ခံလုိက္တာဟာ အေရးပါတဲ့ ပထမေျခလွမ္းတရပ္ျဖစ္တယ္လုိ႔ အေမရိကန္ႏုိင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီး Hillary Clinton က ေျပာလုိက္ၿပီး အခုအခ်ိန္မွာ အလုပ္နဲ႔ သက္ေသျပဖုိ႔ အခ်ိန္တန္ၿပီလုိ႔ ေျပာပါတယ္။
မာလီ အာဏာသိမ္း စစ္အစိုးရက ႏိုင္ငံေျမာက္ပိုင္းရႇိ Tuareg သူပုန္မ်ားႏႇင့္ ေစ့စပ္ေဆြးေႏြးရန္ မတ္လ ၂၆ ရက္တြင္ ကမ္းလႇမ္းခဲ့ၿပီး သူပုန္မ်ားအေနျဖင့္ တုိက္ခုိက္ေနမႈ ရပ္တန္႔ရန္ ေဆြးေႏြးမည္ျဖစ္ေၾကာင္း
အေမရိကန္က အကူအညီေပးမႈ ရပ္ဆိုင္းျခင္းအပါအ၀င္ ႏိုင္ငံတကာမႇ ဖိအားေပးမႈ၊ ျပည္တြင္း၌ အာဏာသိမ္းမႈကို ကန္႔ကြက္ဆႏၵျပမႈ ၾကံဳေနရေသာ စစ္အစိုးရသစ္က ႏိုင္ငံပိုင္မီဒီယာမႇတစ္ဆင့္ သူပုန္မ်ားကို ကမ္းလႇမ္း ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ သူပုန္မ်ားအေနျဖင့္ တိုက္ခုိက္ေနမႈ ရပ္တန္႔ရန္ႏႇင့္ ေဆြးေႏြးပဲြသို႔ ျမန္ႏိုင္သမွ် ျမန္ျမန္၀င္ေရာက္ရန္ တိုက္တြန္းခဲ့ၿပီးျဖစ္ေၾကာင္း အာဏာသိမ္းေခါင္းေဆာင္ ဗုိလ္ႀကီး Amadou Sanogo က ႏိုင္ငံ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာပိုင္မႈႏႇင့္ ညီညြတ္ေရးကို ထိပါးမႈမႇလဲြ၍ ကိစၥအားလံုး ေစ့စပ္ေဆြးေႏြး ႏိုင္ေၾကာင္း
မာလီေျမာက္ပိုင္းတြင္ အားေကာင္းေသာ Tuareg သူပုန္မ်ားကလည္း ၿပီးခဲ့ေသာ သီတင္းပတ္က အာဏာသိမ္းမႈေၾကာင့္ မတည္ၿငိမ္မႈ ျဖစ္ပြားခဲ့ျခင္းကို အခြင့္ေကာင္းယူကာ တိုက္ခိုက္မႈမ်ား တိုးျမႇင့္ျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီး မိမိတို႔ ဘုိးဘြားပုိင္နက္ေျမ ျပန္လည္ရရႇိရန္အတြက္ တိုက္ခိုက္ေနျခင္းျဖစ္ ေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ခဲ့ေၾကာင္းအဓိကက်ေသာ Kidal ၿမိဳ႕မႇာ မၾကာမီ မိမိတို႔ လက္ထဲက်ေတာ့မည္ဟု သူပုန္မ်ားက မတ္လ ၂၆ ရက္တြင္ ထုတ္ျပန္ခဲ့ေၾကာင္းအေနာက္အာဖရိကႏုိင္ငံ မာလီသို႔ ဥေရာပ၊ ကေနဒါႏႇင့္ အျခားႏိုင္ငံမ်ားက အကူအညီေပးမႈ ရပ္ဆိုင္းခဲ့ၿပီးေနာက္ အေမရိကန္ကလည္း အကူအညီေပးမႈရပ္ဆိုင္းေၾကာင္း ေၾကညာခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။
အေမရိကန္က အကူအညီေပးမႈ ရပ္ဆိုင္းျခင္းအပါအ၀င္ ႏိုင္ငံတကာမႇ ဖိအားေပးမႈ၊ ျပည္တြင္း၌ အာဏာသိမ္းမႈကို ကန္႔ကြက္ဆႏၵျပမႈ ၾကံဳေနရေသာ စစ္အစိုးရသစ္က ႏိုင္ငံပိုင္မီဒီယာမႇတစ္ဆင့္ သူပုန္မ်ားကို ကမ္းလႇမ္း ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ သူပုန္မ်ားအေနျဖင့္ တိုက္ခုိက္ေနမႈ ရပ္တန္႔ရန္ႏႇင့္ ေဆြးေႏြးပဲြသို႔ ျမန္ႏိုင္သမွ် ျမန္ျမန္၀င္ေရာက္ရန္ တိုက္တြန္းခဲ့ၿပီးျဖစ္ေၾကာင္း အာဏာသိမ္းေခါင္းေဆာင္ ဗုိလ္ႀကီး Amadou Sanogo က ႏိုင္ငံ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာပိုင္မႈႏႇင့္ ညီညြတ္ေရးကို ထိပါးမႈမႇလဲြ၍ ကိစၥအားလံုး ေစ့စပ္ေဆြးေႏြး ႏိုင္ေၾကာင္း
မာလီေျမာက္ပိုင္းတြင္ အားေကာင္းေသာ Tuareg သူပုန္မ်ားကလည္း ၿပီးခဲ့ေသာ သီတင္းပတ္က အာဏာသိမ္းမႈေၾကာင့္ မတည္ၿငိမ္မႈ ျဖစ္ပြားခဲ့ျခင္းကို အခြင့္ေကာင္းယူကာ တိုက္ခိုက္မႈမ်ား တိုးျမႇင့္ျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီး မိမိတို႔ ဘုိးဘြားပုိင္နက္ေျမ ျပန္လည္ရရႇိရန္အတြက္ တိုက္ခိုက္ေနျခင္းျဖစ္ ေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ခဲ့ေၾကာင္းအဓိကက်ေသာ Kidal ၿမိဳ႕မႇာ မၾကာမီ မိမိတို႔ လက္ထဲက်ေတာ့မည္ဟု သူပုန္မ်ားက မတ္လ ၂၆ ရက္တြင္ ထုတ္ျပန္ခဲ့ေၾကာင္းအေနာက္အာဖရိကႏုိင္ငံ မာလီသို႔ ဥေရာပ၊ ကေနဒါႏႇင့္ အျခားႏိုင္ငံမ်ားက အကူအညီေပးမႈ ရပ္ဆိုင္းခဲ့ၿပီးေနာက္ အေမရိကန္ကလည္း အကူအညီေပးမႈရပ္ဆိုင္းေၾကာင္း ေၾကညာခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။
ဆီးရီးယားတြင္ ေသြးေျမက် ႏုိင္ငံေရးအက်ပ္အတည္းကို မည္သုိ႔ အဆံုးသတ္မည့္ နည္းလမ္းႏႇင့္ပတ္သက္၍ ေဆြးေႏြးရန္ ကုလအတြင္းေရးမႇဴးခ်ဳပ္ေဟာင္း ကုိဖီအာနန္သည္ မတ္လ ၂၇ ရက္တြင္ တ႐ုတ္သို႔ သြားေရာက္ခဲ့ ၿပီး တ႐ုတ္ေခါင္းေဆာင္မ်ားႏႇင့္ ေဆြးေႏြးခဲ့ေၾကာင္း ဆီးရီးယားတြင္ အၾကမ္းဖက္ တိုက္ခိုက္ေနမႈ ရပ္တန္႔ေရးအတြက္ ကုလသမဂၢက ႀကီးၾကပ္လုပ္ေဆာင္မည့္အစီအစဥ္ ေဖာ္ေဆာင္ရန္ႏႇင့္ ႏုိင္ငံတကာ အသိအမႇတ္ျပဳခံရေသာ ႏုိင္ငံေရးစနစ္တစ္ခုသို႔ အသြင္ကူးေျပာင္းေရး လုပ္ေဆာင္ရန္အတြက္ အစီအစဥ္မ်ားကို ကုလႏႇင့္ အာရပ္အဖဲြ႔ခ်ဳပ္ ပူးတဲြသံတမန္ အာနန္က တ႐ုတ္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ၀မ္က်ားေပါင္ႏႇင့္ ေတြ႔ဆံု ေဆြးေႏြးမည္ျဖစ္ေၾကာင္း
အာနန္သည္ မတ္လ ၂၅ ရက္က ေမာ္စကိုတြင္ ႐ုရႇားသမၼတ ဒီမစ္ထရီမက္ဗီဒက္ႏႇင့္ ေတြ႔ဆံုခဲ့ၿပီး ဆီးရီးယားသမၼတ ဘာရႇားအယ္လ္အာဆတ္ ရာထူး ႏုတ္ထြက္ေရးကိစၥကို ဆီးရီးယားျပည္သူမ်ားသာ ဆံုးျဖတ္သင့္ေၾကာင္း ထင္ျမင္မိသည္ဟု အာနန္က ႐ုရႇားသတင္းဌာနမ်ားသို႔ ေျပာ ၾကားခဲ့ေၾကာင္း
ဆီးရီးယားတြင္ ျဖစ္ေပၚေနေသာ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ား ရပ္တန္႔ရန္ မည္သည့္အခ်ိန္ ေနာက္ဆံုးထား ျပဳလုပ္ရမည္ဟု သတ္မႇတ္ျခင္းမႇာ မသင့္ ေတာ္ေၾကာင္း အာနန္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။ မက္ဗီဒက္က အာနန္မႇာ ဆီးရီးယားတြင္ ျပည္တြင္းစစ္ ေရႇာင္လဲႊႏုိင္ေရးအတြက္ ေနာက္ဆံုးအခြင့္အေရးျဖစ္သည္ဟု သတိေပးခဲ့ၿပီး အာနန္ကို အျပည့္အ၀ ေထာက္ခံမည္ဟုက တိျပဳခဲ့ေၾကာင္း
တ႐ုတ္ကလည္း ဆီးရီးယား ၿငိမ္းခ်မ္းေရး အစီအစဥ္အတြက္ အခ်က္ေျခာက္ခ်က္ပါ အဆိုျပဳခ်က္ကို အဆိုျပဳထားၿပီး ဆီးရီးယားတြင္ ျဖစ္ပြားေနေသာ ပဋိပကၡကို ခ်က္ခ်င္းရပ္ဆုိင္းေရးႏႇင့္ အစိုးရႏႇင့္ အတိုက္အခံတို႔အၾကား ေဆြးေႏြးပဲြျပဳလုပ္ရန္ တိုက္တြန္းခဲ့ေၾကာင္းဆီးရီးယား အတိုက္အခံ အဖဲြ႔မ်ားကလည္း တူရကီတြင္ ေတြ႔ဆံုခဲ့ၿပီး ဒမတ္စကတ္အစိုးရကို ညီညြတ္စြာ တြန္းလႇန္ႏုိင္ေရးအတြက္ ေဆြးေႏြးခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။
အီရန္ကို အစၥေရးတိုက္ခိုက္မႈထက္ အီရန္ ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္ ပိုင္ဆိုင္မႈက အစၥေရးႏုိင္ငံအတြက္ ပိုမိုဆိုးရြားမည္ဟု အစၥေရး ဂ်ဴးလူမ်ဳိး သုံးပုံႏႇစ္ပုံခန္႔က ယုံၾကည္ေၾကာင္း မတ္လ ၂၆ ရက္ေန႔ထုတ္ စစ္တမ္း တစ္ေစာင္က ေဖာ္ျပခဲ့ေၾကာင္းHaaretz သတင္းစာက ထုတ္ေ၀သည့္ စစ္တမ္းတြင္ အီရန္ ႏ်ဴကလီးယားဗုံး ၿခိမ္းေျခာက္မႈေအာက္တြင္ ေနထိုင္ရသည္က အီရန္ ႏ်ဴကလီးယားစက္႐ုံမ်ားကို တိုက္ခိုက္မႈအတြက္ ေပးရမည့္တန္ဖိုးထက္ ပိုမိုႀကီးမား မည္ျဖစ္ေၾကာင္း အစၥေရးဂ်ဴး ၆၅ ရာခိုင္ႏႈန္းေက်ာ္က သေဘာတူညီၾက ေၾကာင္း ေဖာ္ျပခဲ့သည္။ ထို႔ျပင္ ေျဖဆိုသူမ်ား၏ ၆၀ ရာခုိင္ႏႈန္းခန္႔က အီရန္၏ ႏ်ဴကလီးယားစီမံကိန္းကို စစ္ေအးတိုက္ခုိက္မႈျဖင့္သာ တားဆီးႏိုင္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း ယုံၾကည္ေနၾကသည္ကို စစ္တမ္းက ေတြ႔ရႇိခဲ့သည္။ စစ္တမ္းကို အစၥေရး ဂ်ဴးလူမ်ဳိး ၅၀၅ ဦးအား ေမးျမန္းခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း
ဆီနီေဂါတြင္ မတ္လ ၂၅ ရက္က ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ သမၼတေရြးေကာက္ပဲြ ဒုတိယအေက်ာ့၌ မိမိ႐ံႈးနိမ့္ခဲ့ေၾကာင္း လက္ရႇိသမၼတ Abdoulaye Wade က ေၾကညာခဲ့သည္။ အႏုိင္ရခဲ့ေသာ Macky Sall က ယင္းေအာင္ပဲြမႇာ ဆီနီေဂါ ျပည္သူတို႔၏ ေအာင္ပဲြျဖစ္သည္ဟု ေၾကညာခဲ့ေၾကာင္း
အသက္ ၈၅ ႏႇစ္ရႇိ Wade သည္ ေဖေဖာ္၀ါရီလ ၂၇ ရက္က ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ အျငင္းပြားဖြယ္ ပထမအေက်ာ့ ေရြးေကာက္ပဲြတြင္ မဲအမ်ားစုမရရႇိသျဖင့္ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ေဟာင္း Sall ႏႇင့္ ဒုတိယအေက်ာ့ ထပ္မံ ယႇဥ္ၿပိဳင္ ရျခင္းျဖစ္ သည္။ ပထမအေက်ာ့တြင္ သမၼတေလာင္း ၁၄ ဦး ယႇဥ္ၿပိဳင္ခဲ့ၿပီး Wade သည္ မဲ ၃၂ ရာခုိင္ႏႈန္းႏႇင့္ Sall က မဲ ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္းရရႇိခဲ့ေၾကာင္း တတိယသက္တမ္း ထမ္းေဆာင္ခြင့္ရရန္ ႀကိဳးပမ္းေနေသာ Wade ကို အႏုိင္ရခဲ့သည့္ Sall အား ပထမအေက်ာ့တြင္ ႐ံႈးနိမ့္ခဲ့ေသာ သမၼတေလာင္း အမ်ားအျပားက ေထာက္ခံခဲ့သည္။ ''ကြၽန္ေတာ္တို့ အေျပာင္းအလဲ လိုခ်င္ပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ဆီနီေဂါက ဆင္းရဲၿပီးေတာ့ သမၼတ Wade က ဘာမႇလုပ္မေပးခဲ့ ပါဘူး''ဟု Sall ကို မဲေပးခဲ့ေသာ အသက္ ၁၈ ႏႇစ္ရႇိ အယ္လ္ဖာဘာက ေျပာၾကားခဲ့ေၾကာင္း
ဒုတိယအေက်ာ့ ေရြးေကာက္ပဲြတြင္ မဲေပးခြင့္ရႇိသူ ၅ ဒသမ ၃ သန္းရႇိခဲ့ၿပီး မဲေပးမႈ ျမင့္မားခဲ့ေၾကာင္း၊ မဲ မသမာမႈ အေထာက္အထား မေတြ႔ရေၾကာင္း ဥေရာပသမဂၢ ေရြးေကာက္ပဲြ ေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖဲြ႔ ေခါင္းေဆာင္ Thijs Berman ကေျပာၾကားခဲ့သည္။ ဆီနီေဂါ၏ ႏိုင္ငံေရး ရင့္က်က္မႈကိုလည္း ေရြးေကာက္ပဲြအၿပီးတြင္ ကမၻာ့ေခါင္းေဆာင္မ်ားက ခ်ီးက်ဴးခဲ့ေၾကာင္း သို႔ေသာ္ သမၼတ Wade က ယခု ေရြးေကာက္ပဲြတြင္ ၎ကို ေထာက္ခံသူ မ်ားျပားေစရန္စီစဥ္ခဲ့ၿပီး ကန္႔ကြက္သူမ်ားအား ၿခိမ္းေျခာက္ရန္ စီစဥ္ခဲ့သည္ဟု အတည္မျပဳႏုိင္ေသာ သတင္းထြက္ေပၚခဲ့ေၾကာင္းအာဖရိက အေနာက္ကမ္း႐ိုးတန္းရႇိ ဆီနီေဂါတြင္ ေရြးေကာက္ပဲြ ၀႐ုန္းသုန္းကားျဖစ္စဥ္မ်ား၊ ျပည္တြင္းစစ္၊ အာဏာသိမ္းမႈမရႇိခဲ့ဘဲ ၿငိမ္းခ်မ္းမႈ အေတာ္အသင့္ရႇိေသာ ႏုိင္ငံအျဖစ္ ရႇိခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ အေျခခံဥပေဒျပင္ခဲ့ေသာ သမၼတ Wade ကို တတိယ သက္တမ္းအတြက္ ေရြးေကာက္ပဲြ ယႇဥ္ၿပိဳင္ခြင့္အား တရား႐ံုးခ်ဳပ္ကခြင့္ ျပဳေပးခဲ့ၿပီးေနာက္ ဆန္႔က်င္ ဆႏၵျပမႈမ်ား ျဖစ္ေပၚခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။Lwin Pwin
Web-site: www.nlabr.com
Subscribe to:
Post Comments (Atom)
0 comments:
Post a Comment